આઝાદી, એક નવા અર્થ સાથે: કેન્સર ની સારવાર ની યાત્રા માં સ્વતંત્રતા દિવસ નો અર્થ શું છે?

દર વર્ષે 15 ઓગસ્ટે આપણે એક એવી આઝાદી ની ઉજવણી કરીએ છીએ જે દાયકાઓ ના સંઘર્ષ, હિંમત, અને એકતા થી મળી હતી. આ આઝાદી એ સંપૂર્ણ દેશ ની દિશા બદલી નાખી.

પણ આઝાદી માત્ર એક વાર જીતવા વાળી વસ્તુ નથી. તે દરેક વ્યક્તિ ના જીવન માં, ધીમે ધીમે, પોતાની રીતે મેળવવા વાળી વસ્તુ પણ છે — અને મારા ઓપીડી માં મને આ સંઘર્ષ નું એક સ્વરૂપ રોજ જોવા મળે છે. કીમોથેરાપી ની સારવાર માંથી પસાર થતાં દર્દી માટે, આઝાદી નો અર્થ કંઈક અલગ અને ખૂબ વ્યક્તિગત હોય છે.

ડર થી આઝાદી

ઘણા દર્દીઓ માટે કેન્સર ના નિદાન નો સૌથી કપરો ભાગ કોઈ એક ક્ષણ નથી હોતો — તે પછી થી બેસી જતો ડર હોય છે. આગલી તપાસ નો ડર, આગલા રિપોર્ટ નો ડર, આગલી આડઅસર નો ડર.

આ યાત્રા માં સાચી આઝાદી હંમેશા “સંપૂર્ણ સાજા થવા” જેવી નથી દેખાતી. ક્યારેક તે આવી દેખાય છે:

• સારવાર ના દિવસે સવારે ઉઠવું, ડર થી સંપૂર્ણ સવાર બગડ્યા વગર
• ઓપીડી માં કોઈ સવાલ પૂછવો, સંકોચ વગર — કારણ કે ખબર છે કે તેનો પ્રમાણિક જવાબ મળશે
• એક કપરો દિવસ પસાર કરવો અને એ વિશ્વાસ રાખવો કે તે પણ પસાર થઈ જશે

આ પ્રકાર ની આઝાદી ધીમે ધીમે, દરેક સેશન સાથે, દરેક વાત સાથે બંધાય છે.

અનિશ્ચિતતા થી આઝાદી

આઝાદી એક સ્પષ્ટ લક્ષ્ય સાથે મળી હતી. કેન્સર ની યાત્રા ભાગ્યે જ એટલી સ્પષ્ટતા આપે છે — રિપોર્ટ બદલાય છે, સારવાર નો પ્લાન સમાયોજિત થાય છે, સમય-રેખા બદલાય છે.

પણ અનિશ્ચિતતા નો અર્થ અસહાયતા નથી. અહીં આઝાદી આ રીતે મળે છે:

• પોતાના સારવાર ના પ્લાન ને સમજવો, જેથી તે તમારી સાથે “થતું” કંઈક ના લાગે, પણ તમે તેનો સક્રિય ભાગ હો એવું લાગે
• જે ભાગ એકલા ના ઉંચકી શકાય, તેના માટે સારવાર ટીમ અને પરિવાર પર ભરોસો રાખવો
• જે દિવસ ધારણા મુજબ ના જાય, તેના વિશે પોતાની જાત ને માફ કરવી

મૂંગા રહેવા થી આઝાદી

ઘણા દર્દીઓ નો એક શાંત સંઘર્ષ એ છે કે તેઓ પોતાની તકલીફ વિશે વાત નથી કરતા — પરિવાર ને ચિંતા ના થાય તે માટે, અથવા તેને શબ્દો માં કેવી રીતે કહેવું તે ના ખબર હોવાથી.

સ્વતંત્રતા દિવસ એ પણ યાદ કરાવે છે કે આઝાદી માં બોલવાની આઝાદી પણ સામેલ છે — ડર વિશે, થાક વિશે, આડઅસર વિશે, આશા વિશે. મારા અનુભવ મુજબ, જે દર્દીઓ પોતાની સારવાર ટીમ સાથે ખુલ્લા મન થી વાત કરે છે, તેઓ પોતાની યાત્રા ને મૂંગા રહી ને સહન કરનારા દર્દીઓ કરતાં વધુ સરળતા થી પાર કરે છે.

ડૉ. એક્તા ની વ્યક્તિગત નોંધ

“સ્વતંત્રતા દિવસે હું ઘણી વાર વિચારું છું કે આપણે દેશ માટે ઉજવીએ છીએ તે આઝાદી ઉપરાંત કેટલા બીજા પ્રકાર ની આઝાદી અસ્તિત્વ માં છે. મારા દર્દીઓ માટે, હું આઝાદી ને એટલી સાદી વસ્તુ માં જોઉં છું — ડર વગર ઓપીડી માં આવવું, અથવા લાંબા સમય થી રોકી રાખેલો સવાલ પૂછવો. મારા માટે, એ પણ એક શાંત જીત છે — અને એ મને તમારા દરેક માં દેખાય છે.”

— ડૉ. એક્તા વાલા ચંદારાણા

આ સ્વતંત્રતા દિવસે

• જો તમે સારવાર ના મધ્ય માં હો, તો આ દિવસ યાદ કરાવે છે કે તમને સવાલ પૂછવાનો, ડર વ્યક્ત કરવાનો, અને પ્રમાણિક જવાબ ની અપેક્ષા રાખવાનો હક છે
• જો તમે સર્વાઇવરશિપ માં હો, તો એક ક્ષણ થોભી ને એ આઝાદી ને અનુભવો જે તમે પહેલેથી જ પાછી મેળવી છે
• તમે તમારી યાત્રા માં જ્યાં પણ હો, તમે એકલા નથી

અમારા બધા દર્દીઓ અને તેમના પરિવારો ને સ્વતંત્રતા દિવસ ની ખૂબ ખૂબ શુભકામનાઓ.

જય હિંદ.

જો તમે તમારી સારવાર ની યાત્રા વિશે ડૉ. એક્તા સાથે વાત કરવા માંગતા હો, તો સંપર્ક કરો: 8866843843